Gra planszowa Komunikacja. Jak rozmawiać, aby się dogadać? Dla młodzieży 10-15 lat. Pomoc edukacyjna do druku e-book

Opis

🎲 Komunikacja młodzieży. Gra planszowa „Komunikacja. Jak rozmawiać, aby się dogadać?”

Komunikacja młodzieży to coś więcej niż rozmowy, ponieważ to codzienne decyzje, reakcje i sposób bycia z innymi. Dlatego gra planszowa „Komunikacja. Jak rozmawiać, aby się dogadać?” powstała z myślą o młodych ludziach w wieku 10–15 lat. Wspiera wyrażanie myśli i uczuć, aktywne słuchanie oraz rozwiązywanie konfliktów. Gra zawiera 60 realistycznych sytuacji z życia codziennego, na przykład spory z rodzeństwem, nieporozumienia z rówieśnikami, konflikty w klasie czy trudne rozmowy z dorosłymi. Wszystkie pytania podzielono natomiast na cztery kategorie.

Kategoria 1. Rodzina

To sytuacje związane z komunikacją z rodzicami, rodzeństwem i innymi bliskimi, czyli na przykład spory domowe i różnice zdań. Przykład:

Twój brat użył bez pytania twojego komputera. Co zrobisz? Jaki zastosujesz komunikat?

Odpowiedzi:
a) Dostaję szału! Robię mu okropną awanturę i niszczę jego ulubioną rzecz.
b) Mówię: „Nie podoba mi się, kiedy korzystasz z mojego komputera bez pytania. Czy możesz tego nie robić?”. Powtarzam to do skutku. ✔️
c) Nic nie mówię. Ustawiam hasło do komputera i zamykam pokój na klucz.

Kategoria 2. Ziomki

To pytania o relacje rówieśnicze, czyli przyjaźń, konflikty, współpracę i asertywność. Przykład:

Jak możesz pokazać, że jesteś szczerze zainteresowany rozmową z kolegą?

Odpowiedzi:
a) Podczas rozmowy co jakiś czas patrzysz mu w oczy i potakująco kiwasz głową. ✔️
b) Rzadko patrzysz mu w oczy, bo sprawdzasz powiadomienia w smartfonie. Masz przecież wysoką podzielność uwagi.
c) Irytujesz się, gdy kolega mówi tylko o sobie. Dlatego przejmujesz pałeczkę i szczegółowo opowiadasz o sobie.

Kategoria 3. Szkoła

Tutaj pojawiają się sytuacje z życia szkolnego, takie jak rozmowy z nauczycielami, praca w grupie i trudne chwile w klasie. Przykład:

Który zwrot jest przykładem „słów, które leczą”, gdy twój kolega lub koleżanka jest smutna?

Odpowiedzi:
a) „Nie dramatyzuj, inni mają gorzej.”
b) „Coś cię gryzie? Może łatwiej sobie z tym poradzisz, jak porozmawiamy.” ✔️
c) „Nie rozumiem, po co się tym martwisz.”

Kategoria 4. Expert

Ostatnia kategoria pogłębia wiedzę o komunikacji. Dotyczy więc mowy ciała, komunikatu „ja”, aktywnego słuchania i stylu wypowiedzi. Przykład:

Co to jest komunikacja?

Odpowiedzi:
a) Sposób, w jaki rozmawiamy tylko z rodzicami, przyjaciółmi i osobami wokół nas.
b) Proces wymiany informacji, myśli, pomysłów i uczuć między ludźmi. Odbywa się za pomocą mówienia, pisania, gestów i wyrazów twarzy. ✔️
c) Tylko to, co robimy, gdy musimy coś komuś powiedzieć.

Prowadzący dostaje również listę wszystkich pytań z prawidłowymi odpowiedziami, dzięki czemu łatwo oceni odpowiedź i pokieruje rozmową.

👧👦 Dla kogo przeznaczona jest gra i ile trwa?

Wiek graczy: 10–15 lat.
Czas rozgrywki: od 30 do 90 minut, w zależności od liczby osób.
Liczba graczy: od 2 do 10 osób oraz prowadzący.
Prowadzący: nauczyciel, pedagog, psycholog, terapeuta, trener TUS, doradca zawodowy, rodzic.
Gdzie? Na zajęciach TUS, godzinach wychowawczych, w świetlicy, na warsztatach profilaktycznych i zajęciach emocjonalno-społecznych, a także w pracy indywidualnej i w domu.

Gra jest narzędziem wielokrotnego użytku. Można ją prowadzić według opisanego przebiegu albo dopasować do potrzeb konkretnej grupy. To produkt cyfrowy do samodzielnego druku i złożenia: planszę skleja się z 4 kartek, a instrukcję złożenia znajdziesz w pliku. Gra nie zawiera natomiast pionków ani kostki.

📌 Struktura planszy

• plansza ma 30 pól, od Startu do Mety,
• pola przypisano do czterech kategorii: „Rodzina”, „Ziomki”, „Szkoła” i „Expert”,
• do każdej kategorii przygotowano 15 pytań, co daje łącznie 60 kart do rozmowy.

🧩 Na czym polega rozgrywka?

1. Najpierw uczestnicy ustawiają pionki na polu Start i ustalają kolejność.
2. Następnie gracz rzuca kostką i przesuwa pionek o wskazaną liczbę pól.
3. Potem losuje kartę z pytaniem z kategorii przypisanej do pola. Pytanie czyta uczestnik albo prowadzący.
4. Gracz wybiera jedną z trzech odpowiedzi i może krótko ją uzasadnić.
5. Jeśli odpowiedź jest poprawna, gra dalej w kolejnej rundzie. W przeciwnym razie opuszcza jedną kolejkę.
6. Karta wraca na spód stosu.
7. W końcu wygrywa osoba, która jako pierwsza dotrze do Mety.

Inne warianty gry

• Pytania z zestawu 60 pytań można wykorzystać w pracy indywidualnej.
• Podczas pracy w grupie można też użyć samych kart pytań, bez planszy.
• Przy większej liczbie uczestników warto podzielić grupę na pary lub zespoły, co sprzyja współpracy.

🎯 Komunikacja młodzieży. Jaki jest cel gry?

Gra wspiera rozmowę i rozwija ważne umiejętności społeczne. Komunikacja młodzieży opiera się bowiem na codziennych wyborach, które gracze ćwiczą przy planszy. Młodzież nie tylko odpowiada na pytania, ale też mierzy się z tym, co dzieje się w grupie. Czasem trzeba poczekać na swoją kolej albo przyznać, że nie zna się odpowiedzi. Innym razem trzeba zaakceptować, że ktoś szybciej dotarł do celu. Takie chwile uczą więc cierpliwości i elastyczności.

Gra nie promuje rywalizacji za wszelką cenę, ponieważ wartość ma każdy etap, a nie tylko zwycięstwo. Głośne gratulacje dla zwycięzcy są ważne. Jednak równie istotne jest to, co usłyszą osoby, którym się nie udało. Próba, wysiłek i emocje zasługują na zauważenie, nawet jeśli nie zakończyły się wygraną.

🕒 Przykładowy przebieg zajęć

Jedna rozgrywka trwa zwykle około 60 minut, ale czas łatwo dopasować do grupy. Zajęcia można podzielić na trzy etapy:

• najpierw krótkie wprowadzenie, na przykład rozmowa o tym, co pomaga się dogadać, a co utrudnia porozumienie,
• następnie rozgrywka: uczestnicy rzucają kostką, poruszają się po planszy i odpowiadają na pytania z kart,
• na koniec podsumowanie i refleksja, na przykład „Które pytanie było najtrudniejsze?”, „Co mogę wykorzystać w codziennej rozmowie?”.

Gra może być samodzielną lekcją albo częścią dłuższego cyklu. Można też do niej wracać przy różnych tematach, takich jak komunikacja w klasie, konflikty, relacje z rówieśnikami czy emocje.

▶️ Zobacz wideo

🧠 Komunikacja młodzieży. Dlaczego warto ćwiczyć ją w grze?

Gry edukacyjne uczą przez działanie, a nie tylko przez słuchanie. Zamiast opowiadać o zasadach, pozwalają je zobaczyć, przetestować i zrozumieć. Gracze podejmują decyzje, widzą ich skutki i wyciągają wnioski. Dzięki temu rozwijają umiejętność rozmowy, słuchania i współpracy. Co więcej, gra angażuje nawet osoby wycofane, ponieważ wprowadza swobodę i zmniejsza napięcie. Rozgrywka zachęca też do mówienia o emocjach i potrzebach oraz do patrzenia z różnych perspektyw. Komunikacja młodzieży rozwija się więc dzięki takim doświadczeniom skuteczniej niż przez samą teorię. Więcej o grze i o wspieraniu młodych ludzi w rozwoju komunikacji przeczytasz w artykule na blogu.

Więcej materiałów dla starszych dzieci i młodzieży znajdziesz również w zakładce materiały dla klas 4-8.