Gra planszowa „Pułapki Online” została przygotowana z myślą o młodzieży od 12 roku życia, zarówno młodszej, jak i starszej. Korzystanie z internetu jest dziś codziennością, a młodzi ludzie regularnie spotykają się w sieci z różnymi sytuacjami, które wymagają podjęcia decyzji, ale także ponoszenia konsekwencji. Zagrożeniem są między innymi hejt, manipulacje, fałszywe informacje, naruszanie prywatności czy nieprzemyślane publikowanie treści.

Dlatego Pułapki Online, czyli gra o bezpieczeństwie w internecie, składa się ze 100 pytań podzielonych na 4 kategorie, po 25 pytań w każdej. Kategorie to: Kod bezpieczeństwa, Hejt online, Fejk online oraz Tryb offline. Każda z nich dotyczy innego obszaru korzystania z internetu.

🧠 Kategorie kart w grze wraz z przykładami

1. Kod Bezpieczeństwa

Ta kategoria koncentruje się na ochronie prywatności i bezpiecznym poruszaniu się w Internecie. Obejmuje zagadnienia związane z udostępnianiem danych osobowych, ustawieniami prywatności, lokalizacją, podejrzanymi wiadomościami, phishingiem oraz bezpieczeństwem zakupów online. Uczy czujności wobec linków i treści pochodzących z nieznanych źródeł oraz rozwija umiejętność oceny, czy dana sytuacja w sieci jest bezpieczna.

Pytanie 3. Hasło składające się z imienia lub daty urodzenia jest bezpieczne, jeśli nikt go nie zna. Prawda czy fałsz? Wyjaśnij.

Tylko dla prowadzącego. Proponowana odpowiedź: Fałsz. Uczestnik może zauważyć, że:

• imię i data urodzenia to dane często dostępne publicznie w mediach społecznościowych,
• takie kombinacje należą do pierwszych sprawdzanych przez automatyczne programy próbujące złamać hasło,
• silne hasło powinno być dłuższe, zawierać różne znaki i nie nawiązywać bezpośrednio do życia użytkownika.

2. Hejt online

Obszar ten dotyczy relacji i trudnych zachowań w przestrzeni internetowej. Porusza temat agresji słownej, wykluczania, ośmieszania, presji rówieśniczej, sextingu oraz naruszania granic. Karty pomagają rozmawiać o odpowiedzialności za własne słowa i reakcje, o sposobach reagowania na hejt oraz o wspieraniu innych w sytuacjach trudnych.

Pytanie 8. W przypadku poważnego nękania w internecie do kogo można zwrócić się o pomoc? Wymień dwie osoby dorosłe lub instytucje.

Tylko dla prowadzącego. Proponowana odpowiedź: Uczestnik może wskazać realne źródła wsparcia, na przykład:

• wychowawcę, pedagoga lub psychologa szkolnego,
• rodzica albo inną zaufaną osobę dorosłą,
• Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży,
• policję, jeśli pojawiają się groźby, szantaż lub publikacja prywatnych materiałów.

2. Fejk online

Kategoria skupia się na wiarygodności informacji i krytycznym myśleniu. Obejmuje temat fake newsów, manipulacji, clickbaitów, przerobionych zdjęć i materiałów wideo oraz treści tworzonych przez sztuczną inteligencję. Wspiera rozwijanie uważności informacyjnej, analizowania źródeł oraz świadomego odbioru treści pojawiających się w mediach społecznościowych i komunikatorach.

Przykład: 2. Przeglądasz internet i widzisz artykuł z tytułem: „To nagranie zaskoczyło cały internet!”. Klikasz z ciekawości. W środku okazuje się, że artykuł pokazuje zwykły filmik z kotem, który wskakuje na stół. Tekst nie podaje żadnych źródeł i wygląda jak zwykła ciekawostka. Jak oceniasz taką sytuację? Jak nazywa się taki sposób tworzenia nagłówków?

Tylko dla prowadzącego. Proponowana odpowiedź: To przykład clickbaitu.

• nagłówek jest przesadzony i ma wzbudzić ciekawość,
• treść okazuje się zwyczajna i nie pasuje do sensacyjnego tytułu,
• taki nagłówek ma skłonić ludzi do kliknięcia,
• clickbait często służy tylko zwiększeniu liczby wejść na stronę.

4. Tryb offline

Ten obszar dotyczy równowagi między światem online, a codziennym życiem poza ekranem. Porusza kwestie nadmiernego korzystania z telefonu, FOMO, reagowania na powiadomienia, higieny snu oraz wpływu Internetu na relacje i samopoczucie. Zachęca do refleksji nad własnymi nawykami cyfrowymi i budowaniem zdrowego balansu.

Pytanie 2. Chcesz tylko na chwilę zajrzeć do internetu, ale zamiast kilku minut mija prawie godzina. Dlaczego tak się czasem dzieje? Podaj przynajmniej dwa powody.

Tylko dla prowadzącego. Proponowana odpowiedź: Uczestnik może zauważyć, że:

• podczas scrollowania łatwo stracić poczucie czasu,
• przez to inne obowiązki mogą zostać przesunięte na później,
• wpływ na to mają także algorytmy, które podsuwają kolejne treści,
• czasem pomaga ustawienie limitu czasu albo przypomnienia, żeby przerwa naprawdę była krótka.

🎬 Zobacz wideo

👧👦 Dla kogo przeznaczona jest gra i ile trwa?

Wiek graczy: młodsza i starsza młodzież, osoby powyżej 12 roku życia
Czas rozgrywki: w zależności od liczby osób 30–90 minut
Liczba graczy: rekomendowane 2 do 8 osób. W większych grupach uczestnicy mogą pracować w parach lub w małych zespołach. W takiej formule jeden pionek reprezentuje grupę, a decyzje oraz odpowiedzi ustalane są wspólnie.
Prowadzący: nauczyciel, pedagog, psycholog, terapeuta, trener umiejętności społecznych (TUS), doradca zawodowy, rodzic
Gdzie? Na zajęciach TUS, godzinach wychowawczych, warsztatach profilaktycznych, zajęciach z edukacji emocjonalno-społecznej, a także w pracy indywidualnej (z samymi kartami) lub w rozmowach domowych. 

Niniejszy materiał stanowi narzędzie wielokrotnego użytku, można go wykorzystać zgodnie ze z góry ustalonym przebiegiem lub dostosować do potrzeb konkretnej grupy. „Pułapki online” to produkt cyfrowy, format PDF przeznaczony do samodzielnego druku i złożenia, nie zawiera pionków dla graczy ani kostki do rzucania. 

📋 Struktura planszy:

• plansza zawiera 44 pól, od „Start” do „Meta”, w tym 4 pola specjalne,
• 4 kategorie: Kod Bezpieczeństwa, Hejt online, Fejk online, Tryb offline
• każda z 4 kategoria zawiera 25 różnych pytań, dając łącznie 100 pytań.

🧩 Na czym polega rozgrywka?

1. Każdy uczestnik ustawia swój pionek na polu START. O kolejności decyduje rzut kostką; rozgrywkę rozpoczyna osoba, która wyrzuci najwyższą liczbę oczek. W przypadku remisu zainteresowane osoby rzucają ponownie.
2. W swojej turze gracz rzuca kostką i przesuwa pionek o odpowiednią liczbę pól zgodnie z kierunkiem toru. Pionek może zatrzymać się na polu jednej z czterech kategorii lub na polu specjalnym.
3. Po wejściu na pole kategorii gracz losuje kartę z odpowiedniej talii i odczytuje pytanie. W wersji zespołowej odpowiedź ustalana jest wspólnie. Na udzielenie odpowiedzi przewidziane są maksymalnie 2 do 3 minut. Jeśli odpowiedź jest prawidłowa, pionek pozostaje na swoim miejscu. Jeśli odpowiedź jest błędna lub nie padnie w wyznaczonym czasie, gracz cofa się o 2 pola. Po zakończeniu pytania karta odkładana jest na spód talii.
4. Wejście na pole specjalne oznacza przesunięcie pionka na pole wskazane strzałką na planszy. Następnie gracz losuje kartę z kategorii, na której się zatrzymał, i odpowiada na pytanie. W przypadku poprawnej odpowiedzi pozostaje na tym polu. Jeśli odpowiedź jest błędna, cofa się o 2 pola.
5. Po zakończeniu tury ruch wykonuje kolejna osoba (zespół).
6. Gra o bezpieczeństwie w internecie kończy się w momencie, gdy jeden z graczy lub zespołów dotrze do pola META.

🙌 Inne warianty gry

Praca indywidualna z nastolatkiem:

Zestaw 100 pytań można wykorzystać również podczas pracy z jednym uczniem. Wystarczy wydrukować pytania, wymieszać je i losować kolejne karty. Uczeń odpowiada na pytanie, a prowadzący może dopytać, doprecyzować odpowiedź lub podać przykład z życia. Taka forma sprawdza się zarówno jako krótki sprawdzian wiedzy o internecie, jak i punkt wyjścia do spokojnej rozmowy o różnych sytuacjach w sieci.

Wariant grupowy – quiz/turniej wiedzy o internecie

Karty można też wykorzystać jako grupowy quiz lub turniej wiedzy o internecie. Wystarczy wydrukować pytania, wymieszać je i włożyć do jednego pudełka lub pojemnika. Uczniowie mogą odpowiadać pojedynczo, w parach albo w małych zespołach np. 3–5 osób. Każda osoba lub drużyna losuje pytanie i udziela odpowiedzi. Za poprawne można przyznawać punkty; punktację prowadzić na tablicy lub kartce. Taki quiz często bardzo angażuje uczniów, ponieważ pojawia się element losowania i rywalizacji. Jednocześnie każde pytanie daje okazję do krótkiego wyjaśnienia tematu przez prowadzącego. W ten sposób 100 kart może posłużyć nie tylko do gry planszowej, ale także jako gotowy zestaw pytań do zajęć o bezpieczeństwie w internecie.

Praca w parach lub zespołach:

• Przy większej liczbie uczestników warto dobrać podopiecznych w pary lub zespoły, co będzie sprzyjać rozwijaniu umiejętności współpracy w grupie.
• Dobrym pomysłem może być też zaproponowanie osobom w parach przeprowadzanie ze sobą wywiadów na podstawie pytań z kart.
• Warto zachęcić uczestników do tworzenia własnych zestawów pytań dla swoich rówieśników lub młodszych kolegów.

🎯Jaki jest cel gry „Pułapki online”?

Celem gry „Pułapki Online” jest zwrócenie uwagi młodzieży na trudne sytuacje, które mogą pojawiać się w internecie. Pytania odnoszą się do codziennych doświadczeń młodych ludzi, które mogą pojawić się podczas korzystania z mediów społecznościowych, komunikatorów czy różnych stron internetowych. W trakcie rozgrywki pojawiają się tematy związane z hejtem, manipulacją, fałszywymi informacjami, udostępnianiem treści oraz nadmiernym korzystaniem z telefonu i ciągłym scrollowaniem. Gra zwraca także uwagę na potrzebę zachowania równowagi między światem online i offline.

📦 Co otrzymujesz po zakupie gry?

Po dokonaniu zakupu otrzymasz e-mail z dostępem do 64-stronicowego pliku PDF, który zawiera wszystkie elementy gry: planszę oraz zestaw 100 pytań pytaniami wraz ze skryptem prawidłowymi odpowiedziami. 

Nowi klienci otrzymują także dane do logowania do panelu „Moje konto” na stronie platforma.katarzynapluska.pl, gdzie w każdej chwili można wrócić do zakupionych materiałów.