Powiedz to słowo! Umiejętności społeczne. Gra edukacyjna dla młodzieży e-book

Opis

🎲 Powiedz to słowo! Karciana gra na TUS dla młodzieży

Powiedz to słowo! to karciana gra na TUS, która rozwija umiejętności społeczne u młodzieży w wieku 10–18 lat. Przede wszystkim uczy poznawać pojęcia, wyjaśniać je i rozumieć. Zasady są proste: uczestnicy losują karty z pojęciami i opisują je swojej grupie, nie używając słów zakazanych. Dzięki temu ćwiczą parafrazę, aktywne słuchanie i szukanie jasnych wyjaśnień. Ponadto trzeba opisywać pojęcia z pominięciem najłatwiejszych skojarzeń, dlatego gracze bardziej się angażują i lepiej rozumieją temat. Gra zawiera:

• 160 kart z hasłami i słowami zakazanymi,
• trzy poziomy trudności,
• 8 kategorii pojęć: emocje, komunikacja, konflikty, JA, asertywność, zasady, przyjaźń, współpraca,
• punktację zależną od stopnia trudności,
• obszerną instrukcję z przykładami opisywania haseł.

📋 Kategorie kart w grze

Każda kategoria dotyczy innego obszaru umiejętności społecznych, a więc pozwala ćwiczyć nieco inny fragment języka relacji. Przy przykładach hasła w nawiasie podajemy słowa zakazane.

1. Emocje

Słowa z tej kategorii pomagają rozpoznawać i nazywać stany emocjonalne. Gracze uczą się mówić o emocjach, a przy okazji rozróżniają podobne pojęcia. Przykładowe hasła to zaskoczenie (niespodzianka, prezent, szok) oraz podziw (duma, oklaski, uśmiech, sukces, bohater).

2. Komunikacja

Hasła związane z porozumiewaniem się pomagają świadomie używać języka w relacjach z innymi. Mamy tu na przykład bariery (przeszkody, problemy, hałas) lub gadułę (rozmowa, dużo, mówić, pleść, słowotok).

3. Konflikty

Pojęcia dotyczące sytuacji spornych pomagają młodzieży analizować sytuacje i zauważać różne sposoby reagowania. Występują tu na przykład kłótnia (krzyk, awantura, obrażanie się), a także kompromis (ugoda, porozumienie, razem, spokój).

4. JA

Te karty wzmacniają samoświadomość, ponieważ zawierają hasła związane z tożsamością, pewnością siebie, potrzebami i granicami. Uczą też mówić o sobie z szacunkiem i odwagą. Są to na przykład samoocena (myśleć, ocena, wygląd) albo talent (zdolny, umieć, lepszy, dobry, łatwe).

5. Asertywność

Słownictwo związane z wyrażaniem zdania, odmawianiem, stawianiem granic i reagowaniem na nacisk pomaga zrozumieć różnicę między agresją, uległością i asertywnością. Dlatego występują tu granice (stop, zakaz, koniec) oraz szczerość (prawda, uczciwość, otwartość, mówić, kłamstwo).

6. Zasady

Hasła odnoszą się do norm społecznych, uczciwości, odpowiedzialności i reguł życia w grupie. Dzięki nim gracze uczą się, czym są wartości i jak o nich mówić. Znajdziesz tu na przykład regulamin (zasady, instrukcja, obowiązek) i zaufanie (wierzyć, przyjaciel, sekrety, szczerość, lojalny).

7. Przyjaźń

Karty związane z budowaniem relacji pozwalają lepiej zrozumieć, jak funkcjonują więzi między ludźmi. Są to na przykład lojalność (liczyć, zawsze, nie zdradzić) oraz wybaczenie (przeprosić, kłótnia, zgoda, błąd, złość).

8. Współpraca

Ostatnia grupa haseł dotyczy działania w grupie. Uczy więc nazywać i analizować procesy grupowe. Mogą tu pojawić się zapał (aktywność, udział, pasja) oraz motywacja (zachęta, inspiracja, napęd, działanie, chęci).

🙌 Trzy poziomy trudności

• poziom 1 to łatwe hasła, za które grupa dostaje 1 punkt,
• poziom 2 to hasła średnie, za które dostaje 2 punkty,
• poziom 3 to hasła najtrudniejsze, za które dostaje aż 3 punkty.

👧👦 Dla kogo jest ta gra na TUS i ile trwa?

Wiek graczy: młodsza i starsza młodzież od 10. do 18. roku życia.
Czas rozgrywki: od 30 do 90 minut, w zależności od liczby osób.
Liczba graczy: co najmniej 2 osoby, bez górnego limitu. Gracze tworzą zespoły od 2 do 6 osób, a grą kieruje prowadzący.
Prowadzący: nauczyciel, pedagog, psycholog, terapeuta, trener umiejętności społecznych (TUS), doradca zawodowy, rodzic.
Gdzie? Na zajęciach TUS, godzinach wychowawczych, w świetlicy, na warsztatach profilaktycznych i zajęciach z edukacji emocjonalno-społecznej. Ponadto karty sprawdzają się w pracy indywidualnej, na przykład u psychologa, a także w rozmowach w domu.

🎯 Cel gry Powiedz to słowo!

Gra wspiera młodzież w rozwijaniu języka, który pomaga opowiadać o relacjach, emocjach i codziennych sytuacjach społecznych. To zatem nie lekcja teorii, tylko okazja do ćwiczenia konkretnych umiejętności w angażujący sposób. Co więcej, gra oswaja z trudnymi tematami i pozwala mówić o nich swobodnie. Podczas rozgrywki młodzi uczą się:

• najpierw mówić o emocjach i zachowaniach własnymi słowami,
• następnie opisywać pojęcia związane z relacjami i komunikacją,
• korzystać z porównań, skojarzeń i przykładów,
• odróżniać podobne pojęcia społeczne,
• a także uważnie słuchać i reagować na to, co mówią inni.

🎬 Zobacz video

🕒 Jak wygląda rozgrywka?

1. Najpierw gracze tworzą zespoły (od 2 do 6 osób) i wybierają nazwę dla swojej drużyny.
2. Prowadzący przygotowuje stos kart z hasłami, kartkę do zapisywania punktów oraz minutnik ustawiony na 5 minut (może to być stoper w telefonie).
3. Drużyna ustala, kto jako pierwszy będzie opisywał hasła.
4. Osoba opisująca losuje kartę i mówi grupie, z jakiej kategorii pochodzi hasło, na przykład „zasady”, „konflikty” albo „przyjaźń”.
5. Następnie czyta hasło i słowa zakazane, a potem opisuje pojęcie tak, aby pozostali odgadli je jak najszybciej.
6. Nie wolno używać słów zakazanych, ich fragmentów ani odmian. Można natomiast gestykulować i wydawać dźwięki.
7. Jeśli hasło okaże się zbyt trudne, osoba opisująca może je pominąć i wylosować kolejne.
8. Jeżeli gracz użyje słowa zakazanego, prowadzący mówi „STOP” i kończy rundę drużyny.
9. Po zakończeniu rundy prowadzący zapisuje punkty, a potem gra przechodzi do kolejnej drużyny. Zwykle rozgrywa się 3 rundy, jednak prowadzący może tę liczbę dostosować.

🎯 Dlaczego gra na TUS pomaga młodzieży nazywać emocje i umiejętności?

Umiejętności społeczne to nie dodatek, tylko podstawa codziennego życia. Pomagają bowiem rozwiązywać konflikty, stawiać granice, rozumieć innych i budować relacje. Jednak żeby coś rozwinąć, trzeba to najpierw nazwać. Dlatego lepiej powiedzieć „nie przerywaj, gdy ktoś mówi” niż ogólne „zachowuj się”. Takie konkretne słowa porządkują doświadczenie. W rezultacie pozwalają działać świadomie, zamiast tylko reagować. Z tego powodu gra na TUS może być świetnym narzędziem, dzięki któremu młodzież ćwiczy te umiejętności w praktyce. Więcej o wspieraniu młodzieży w rozumieniu emocji i zachowań przeczytasz w artykule na blogu „Jak uczyć młodzież umiejętności społecznych?”.

Więcej materiałów dla młodzieży znajdziesz również w zakładkach materiały dla klas 4-8 oraz